ସେ କହିଲେ, "ହେ ଶାନ୍ତନୁ, ତୁମ୍ଭର ସତ୍ୟ ଭଗ୍ନ ହେଲା, ଏବେ ମୁଁ ଯାଉଛି." ଶିଶୁଟି କାନ୍ଦୁଥାଏ. ଶାନ୍ତନୁ ଥରେ ଗଙ୍ଗାଙ୍କୁ, ଥରେ ପୁତ୍ରକୁ ଚାହୁଁଥାନ୍ତି। ଗଙ୍ଗାଙ୍କୁ ଯିବାର ଦେଖି ସେ ସହ୍ୟ କରି ପାରିଲେ ନାହିଁ ପଛରେ ଗୋଡ଼ାଇ ତାଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି କହିଲେ,"ଯିବା ଯଦି ନିଶ୍ଚିତ, ଯାଅ, କିନ୍ତୁ "ଏ ଯେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବାଳୁତ ଜାତ ପୁତ୍ର ତୋର, କେମନ୍ତେ ବର୍ତ୍ତିବ କହ ନ ପାଇଲେ କ୍ଷୀର.?" ଲେଉଟି ଚାହିଁ କହିଲେ, ‘ଜୀଇଲେ,ଜୀଉ ମରିଲେ ମରୁ’ କଣ ହେଲା." ଶାନ୍ତନୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ତାଙ୍କୁ ଧରି ବୁଝାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲାରୁ ଗଙ୍ଗା କହିଲେ, "ସତ୍ୟଭଗ୍ନ ହେଲାପରେ ମୁଁ ତୁମର ପତ୍ନୀ ନୁହେଁ, ମୁଁ ତୁମର ପ୍ରଭୁଙ୍କର ପତ୍ନୀ । ମୋତେ ସ୍ପର୍ଶ କରି ତୁମ୍ଭେ ପାପ କରିଛ. ମୁଁ ତୁମ୍ଭଙ୍କୁ ଅଭିଶାପ ଦେଉଛି, "ଏ ପୁତ୍ର ଆତ୍ମାରୁ ଜାତ ହେବ ଯେଉଁ ପୁତ୍ରେ, ହେ ଶାନ୍ତନୁ, ତୁମ୍ଭ ମୃତ୍ୟୁ ହେବ ତାର ହସ୍ତେ." ଭୟରେ ଶାନ୍ତନୁ ଗଙ୍ଗାଙ୍କୁ ଛାଡିଦେଲେ ଓ ସେ ଜଗତ ପାବନୀ ଗଙ୍ଗା ଭାବରେ ଜଳଧାରା ହୋଇ ବହିଗଲେ. "ଜୀଉ ଅବା ମରୁ" ବୋଲି ତାଙ୍କର ବକ୍ରୋକ୍ତିରୁ ଦେବବ୍ରତଙ୍କୁ ଇଚ୍ଛାମୃତ୍ୟୁ ବରଦାନ ମିଳିଗଲା. ଭୀଷ୍ମ ଗଙ୍ଗାଙ୍କର ପୁତ୍ର ଥିଲେ. ବୟସ ବୃଦ୍ଧି ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ତାଙ୍କର ଶାସ୍ତ୍ର ଜ୍ଞାନ ଓ ଶସ୍ତ୍ରଜ୍ଞାନ ଉଭୟ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବାରେ ଲାଗିଲା। ସେତେବେଳର ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦେବବ୍ରତଙ୍କ ପରାକ୍ରମ ଆଲୋଚିତ ହେଉଥିଲା. ପଦ୍ମଦଳ ଦେଶର ରାଜା ପଦ୍ମନାଭଙ୍କର ତିନୋଟି କନ୍ୟା ଥିଲେ. ଅମ୍ବା ଅମ୍ବିକା ଏବଂ ଅମ୍ବାଳିକା. ଅମ୍ବାଙ୍କୁ ବିବାହ ଦେବା ପାଇଁ ପଦ୍ମନାଭ ସ୍ଵୟମ୍ବର କରିଥିଲେ. କିନ୍ତୁ ଶାନ୍ତନୁଙ୍କ ଅନୁରୋଧରେ ଦେବବ୍ରତ ଅମ୍ବାଙ୍କୁ ବିବାହ କରିବାକୁ ସମ୍ମତ ହୋଇ ରାଜା ପଦ୍ମନାଭଙ୍କୁ ସମ୍ବାଦ ପ୍ରେରଣ କଲେ. ସ୍ଵୟମ୍ବର ସଭାରେ ଦୂତ ଦେବବ୍ରତଙ୍କ ପ୍ରେରିତ ସମ୍ବାଦ ପାଠ କରିବା ପରେ ଉପସ୍ଥିତ ରାଜାଗଣ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଭୟରେ କନ୍ୟା ଆଶା ପରିତ୍ୟାଗ କରି ନିଜ ଦେଶକୁ ଫେରିଗଲେ. ରାଜା ପଦ୍ମନାଭ ମଧ୍ୟ ଭୀଷ୍ମ ତାଙ୍କର ଜାମାତା ହେବେ ବୋଲି ଶୁଣି ଆନନ୍ଦରେ ସେହି ପ୍ରସ୍ତବାରେ ସମ୍ମତି ପ୍ରଦାନ କଲେ ଓ ବିବାହ ପ୍ରସ୍ତୁତିରେ ଲାଗି ପଡିଲେ. ଲଗ୍ନ ସ୍ଥିର ହେଲା. ବନ୍ଧୁବାନ୍ଧବ ଓ ପଡୋଶୀ ରାଜାଗଣ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ବିବାହରେ ଯୋଗ ଦେବାକୁ ନିମନ୍ତ୍ରିତ ହୋଇ ଆସି ପହଞ୍ଚିଲେ. ମଙ୍ଗଳ ବାଦ୍ୟଧ୍ୱନିରେ ରାଜଭବନ ଶବ୍ଦାୟିତ ହେଲା. ରାଜଧାନୀ ହସ୍ତିନା ବିବାହ ଉତ୍ସବ ପାଇଁ ସଜ୍ଜିତ ହୋଇ ଇନ୍ଦ୍ରଭୁବନ ପରି ପ୍ରତୀୟମାନ ହେଲା. ବର ବେଶରେ ଦେବବ୍ରତ ମଧ୍ୟ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରି ଶୋଭମାନ ହେଲେ."ଶିରେ ଶୋହେ ରତ୍ନମଣି, ମୁକୁଟ ସୁଢଳ.ହୃଦରେ ଭୂଷଣ କଣ୍ଠତଟେ ରତ୍ନମାଳ. ବାହୁରେ ତାଡ଼ ତୋଡ଼ର କର୍ଣରେ କୁଣ୍ଡଳ, ମଥା ରେ ଅର୍ଦ୍ଧ ଚନ୍ଦ୍ର ର ଟୀକା ଲଗାଇ ବାହାରିଲେ କରି ଦଧି ମତ୍ସ୍ୟ ଅନୁକୂଳ."ପଦ୍ମଦଳ ଦେଶକୁ ଯିବା ପୂର୍ବରୁ ଭୀଷ୍ମ ପିତା ଶାନ୍ତନୁଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ ନେବାପାଇଁ ତାଙ୍କର କକ୍ଷରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ. କିନ୍ତୁ ଏ କଣ ? ଶାନ୍ତନୁଙ୍କୁ ଅଶ୍ରୁ ବର୍ଷଣ କରୁଥିବାର ଦେଖି ଭୀଷ୍ମ ବିସ୍ମିତ ହେଲେ. "ପିତାର ବିମୁଖ ଦେଖି ଭୀଷ୍ମ ପଚାରନ୍ତି, ଆନନ୍ଦ ଅଶ୍ରୁଜଳ କି ବିଷାଦ ମୂରତି (ଏତେ ଖୁସି ମଧ୍ୟରେ ଆପଣ ଦୁଃଖିତ କଣ ପାଇଁ ) ?" ଶାନ୍ତନୁ କହିଲେ ! ପୁତ୍ରର ବିବାହରେ କେଉଁ ପିତା ଆନନ୍ଦିତ ନ ହୋଇ ରହି ପାରିବ ?" ବିଷାଦର କାରଣ କହିବାକୁ ଯାଇ ଶାନ୍ତନୁ ଅଟକି ଗଲେ. ସମ୍ଭବତଃ ସେ ଆଉ ଅଧିକ କିଛି କହିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁ ନ ଥିଲେ. କିନ୍ତୁ ନ କହିଲେ ମଧ୍ୟ ତୀର ଲକ୍ଷ ସ୍ଥଳରେ ବାଜି ସାରିଥିଲା. ପିତାଙ୍କର ଅଶ୍ରୁମୁଞ୍ଚନର ଅନ୍ୟ ଦିଗଟି ଜାଣିବାକୁ ସେ ଉଦ୍ବିଗ୍ନ ଥିଲେ. ବାରମ୍ବାର ପ୍ରଶ୍ନ କଲାପରେ ଶାନ୍ତନୁ ମୁହଁ ଖୋଲିଲେ. ଭୀଷ୍ମଙ୍କର ଜନ୍ମ ବୃତ୍ତାନ୍ତ ଶୁଣାଇବା ପରେ ସେ କେମିତି ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ବଞ୍ଚାଇବାକୁ ଯାଇ ଗଙ୍ଗାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅଭିଶପ୍ତ ହେଲେ, ତାହା ବ୍ୟକ୍ତ କଲେ. କହିଲେ, "ତୋହରି ମାତା ଯେ ଅବିଶାପ ଦେଇଅଛି ମୋତେ, ଶିର ଚ୍ଛେଦନ ହୋଇବ ତୋର ପୁତ୍ର ହସ୍ତେ". “ପିତାର ବଚନ ଶୁଣି ଭୀଷ୍ମ କରି ଆଣ୍ଟ, ବେଗେ କାଢି ପକାଇଲେ ମଥାରୁ ମୁକୁଟ”। ପରାଶର କହିଲେ, “ଏ କଣ କଲ ଭୀଷ୍ମ ? ମୁକୁଟ କାଢ଼ି ପକାଇଲ କାହିଁକି ? ନିଜେ ଶାନ୍ତନୁ ମୁକୁଟଟି ଧରି ଆଉ ଥରେ ପିନ୍ଧାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ । ସେ କହିଲେ, ଏଇଥି ପାଇଁ ମୁଁ ଅଭିଶାପ କଥା କହୁ ନ ଥିଲି । ସମସ୍ତଙ୍କର ଦିନେ ନା ଦିନେ ମୃତ୍ୟୁ ଅବଧାରିତ । ମୋର ମଧ୍ୟ ମୃତ୍ୟୁ ହେବ । ତୁମର ପୁତ୍ର ନ ହେଲେ ଏ ବଂଶର ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ହେବ କିଏ ?” କିନ୍ତୁ ସିଏ ଥିଲେ ପିତାମହ ଭୀଷ୍ମ ! ଉପସ୍ଥିତ ରାଜନ୍ୟମଣ୍ଡଳୀ ଓ ବରଯାତ୍ରୀ ବନ୍ଧୁବାନ୍ଧବମାନଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କରି ଭୀଷ୍ମ କହିଲେ," ଆପଣମାନେ ଜାଣିଛନ୍ତି, ପିତା ଧର୍ମଃ, ପିତା ସ୍ଵର୍ଗଃ , ପିତା ହିଁ ପରମଂ ତପଃ । ମୋ ପୁତ୍ର ହସ୍ତରେ ଯଦି ମୋ ପିତାଙ୍କର ନିଧନ ହେବା ନିଶ୍ଚିତ, ତେବେ ମୋର ପୁତ୍ର ହେବା ଧିକ୍ । "ଦକ୍ଷିଣାବର୍ତ୍ତକ ଶଙ୍ଖେ ଜଳ ତିଳ ଭରି, ଦାରା ସଂହରିଲେ ଭୀଷ୍ମ ସଂକଳପ କରି । ଦଶଦିଗପାଳଙ୍କୁ, ଦେବତାମାନଙ୍କୁ, ଉପସ୍ଥିତ ଜନତାକୁ ସାକ୍ଷୀ କରି ମୁଁ ଗଙ୍ଗାପୁତ୍ର ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରୁଛି ,”ଯେତେକାଳ ପରିଯନ୍ତେ ଥିବ ମୋ ଶରୀର, ସତ୍ୟ ସତ୍ୟ ତିନିବାର ନିୟମ ମୋହର. ନୋହୁ, ନୋହୁ ଭାରିଯା ହିଁ ସନ୍ତାନ ନ ହେଉ, ମୋର ପିତାଙ୍କର ଯେହ୍ନେ ନ ତୁଟଇ ଆୟୁ” । ଭୀଷ୍ମଙ୍କର ଏହି ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଶୁଣି ଉପସ୍ଥିତ ଜନତା ଯେ କେବଳ ଭୁରି ଭୁରି ପ୍ରଶଂସା କଲେ ତାହା ନୁହେଁ, ଦେବବାଣୀ ମଧ୍ୟ ହେଲା ଯେ "ଧନ୍ୟ ଭୀଷ୍ମ, ଧନ୍ୟ ତୁମେ । ତୁମ୍ଭର ଏହି ପିତୃ ଭକ୍ତି, ଏହି ଭୀଷଣ ପ୍ରତିଜ୍ଞା, ଯାବତ ଚନ୍ଦ୍ରାର୍କେ ଜନମୁଖରେ ଏବଂ ଜନଶ୍ରୁତିରେ ଅମର ହୋଇ ରହିବ । ଆଜି ଠାରୁ ତୁମ୍ଭର ନାମ ଭୀଷ୍ମ ହେଲା" ।
କ୍ରମଶଃ..........
No comments:
Post a Comment